Truyền thuyết về 9 đứa con của Rồng – Long Sinh Cửu Tử

Rồng là con vật trong truyền thuyết, là hình ảnh tượng trưng cho sự quyền uy, cao quý. Được xem là loài đứng đầu trong muôn thú. Trong văn hóa châu Á, chỉ những bậc hoàng tộc mới được sử dụng hình ảnh con rồng để biểu hiện quyền lực cũng như thân phận cao quý. Theo truyền thuyết, có 9 đứa con của Rồng (Long Sinh Cửu Tử), tuy nhiên không có con nào là rồng cả. Hãy cùng Phong Thủy Hải Đăng tìm hiểu về truyền thuyết này nhé:

Truyền thuyết về 9 đứa con của Rồng:

Trong kiến thức dân gian, Long Sinh Cửu Tử (Rồng sinh ra 9 đứa con) bao gồm:

  1. Li Vẫn
  2. Bá Hạ
  3. Bồ Lao
  4. Bệ Ngạn
  5. Thao thiết
  6. Công Phúc
  7. Nhai Tí
  8. Toan Nghê
  9. Tiêu Đồ

Không có Tỳ Hưu. Tuy nhiên trong một số thuyết khác, Tỳ Hưu lại là đứa con út của rồng. Bởi lẽ là kiến thức truyền miệng, không thể khẳng định đâu là đúng đâu là sai.

Thế nên bạn đừng bất ngờ nếu đọc truyền thuyết về 9 đứa con của Rồng nhưng lại có đến hơn mười con.

1. Bá Hạ

Còn được biết dưới nhiều tên gọi khác như Bí Hí, Thạch Long Quy. Nó có hình dáng như con rùa, đầu rồng, có sức mạnh kinh hồn, thích cõng vật nặng trên lưng, thích văn chương. Nó có thể cõng Tam Sơn Ngũ Nhạc trên lưng một cách nhẹ nhàng.

(Bấm nút mũi tên để coi các hình khác)

 Sau đó, được Hạ Vũ (vị vua đầu của nhà Hạ – Trung Quốc) hàng phục, đem Bá Hạ về giúp công việc trị thủy. Xong việc, Hạ Vũ sợ nó lại đi lung tung gây họa, nên làm một cái bia cực lớn ghi công trạng của nó, cho nó cõng. Tấm bia quá nặng, khiến Bá Hạ không thể đi đâu được nữa.

Bá Hạ có thể cõng cả Tam Sơn Ngũ Nhạc, nhưng lại không thể cõng nổi một cái bia Công Danh. Ngụ ý, Công Danh còn nặng hơn cả Tam Sơn Ngũ Nhạc

Về sau, người ta thường dùng Bá Hạ làm vật trang trí chân cột, chân bia đá. Thể hiện ý nghĩa muốn cột và bia ấy luôn vững chắc, đồng thời cũng tượng trưng cho sự trường thọ, cát tường. Có nhiều bia đá được dựng trên tượng rùa, hạc thì thường biểu thị những thông tin bình thường.

Còn những bia dựng trên con Bá Hạ thì là dạng quan trọng như bảng Công Danh (nhiều ý kiến cho rằng bia Quốc Tử Giảm phía dưới là con Bá Hạ chứ không phải rùa).

2. Li Vẫn

Còn được gọi với nhiều tên khác như: Si Vĩ – Si Vẫn, mình cá đầu rồng, miệng rộng, thân ngắn. Nó vốn là con vật huyền thoại Makara trong văn hóa Ấn Độ chuyên sống ở dưới nước, có hình đầu thú (đầu voi hoặc đầu cá sấu…), phần sau là đuôi cá. Makara là vật cưỡi của Ganga – chúa tể sông Hằng và Varuna – chúa tể biển cả.

Về sau, Hán Vũ Đế – vị hoàng đế thứ 7 của nhà Hán – đã đưa linh vật này vào văn hóa cung đình bằng việc đắp hình trên các nóc điện, coi đó như vị thần trừ hỏa hoạn và gọi nó là Li Vẫn.

Loài này có miệng rộng, thích nuốt. Thế nên hai đầu sống nóc mái nhà thường được đắp 2 con Li Vẫn to đang há miệng. Vừa có ý nghĩa trang trí, vừa hàm ý nó có thể tạo mưa, phòng trừ hỏa hoạn cho công trình kiến trúc.

3. Bồ Lao

Bồ Lao có hình dạng như con rồng đang cong mình, sống ở ven biển. Dù là con của rồng những lại rất sợ cá kình (cá voi), nên mỗi khi bị cá kình tấn công thì lại bỏ chạy kêu thét. Người ta thấy vậy cho là nó thích kêu thét, thích những âm thanh lớn.

Chính vì vậy, nó thường được đúc trên quai chuông hàm ý tiếng chuông sẽ được lớn và vang xa. Người ta thường đẽo gỗ thành hình con cá kình để đánh vào chuông, tiếng sẽ to và vang.

4. Công Phúc

Giống này có đầu rồng miệng rộng, tứ chi, thân mình và đuôi đều có vảy rồng. Theo truyền thuyết, Công Phúc phạm phải quy định trên trời nên bị đày nhốt vào cái mai rùa cực nặng. Nó phải trông giữ việc vận chuyển đi lại đường sông trong một ngàn năm mới được thả ra.

Để ghi nhớ công ơn Công Phúc đã trông giữ sông ngòi, người ta bèn tạc hình của nó ở các công trình hay phương tiện giao thông đường thủy như: trên thành cầu, đầu cầu, bến tàu, thuyền bè, ngòi rãnh dẫn nước, đập nước …Với mong muốn Công Phúc tiếp tục cai quản, điều hòa nước, ngăn ngừa lũ lụt, phục vụ muôn dân.

Vì thế, ngoài ý nghĩa trang trí, nó còn hàm ý về sự bình yên, thuận lợi…

5. Bệ Ngạn

Bệ Ngạn có hình dáng giống con hổ, răng nanh dài và sắc, trượng nghĩa. Do đó nó thường được trang trí trên cửa nhà ngục, nha môn, pháp đường, ngụ ý răn đe người phạm tội. Đôi mắt hổ của nó oai nghiêm quan sát để duy trì trật tự kỉ cương của chốn công đường

Bệ ngạn rất thích lý lẽ và có tài cãi lý đòi sự công bằng khi có bất công, thế nên hình ảnh Bệ Ngạn tượng trưng cho sự công bằng, lý lẽ. Ngày nay, chúng ta thường bắt gặp Bệ Ngan trong các phim cổ trang và 1 số nhà ngục có từ thời phong kiến.

6. Thao Thiết

Thao Thiết còn có tên gọi khác là Bào Hao, thân mình nhiều lông, tham lam độc ác. Nó thích tích lũy của cải mà không dùng, giỏi cướp thóc lúa của người dân. Trong một vài sách lại miêu tả loài thú này mình dê mặt người, mắt ở dưới nách, răng hổ, móng tay chân giống người.

Tiếng của nó như tiếng trẻ con và ăn thịt người. Bản tính lại tham ăn vô độ, về sau chết cũng vì tính tham ăn ấy.

Bản tính độc ác và tham ăn khiến người ta hay dùng hình ảnh Thao Thiết để răn về những điều tham lam độc ác. Trong đó có việc trang trí trên các bát ăn, cốc uống nhằm nhắc nhở việc ăn uống nên điều độ.

7. Nhai Tí

Sách Thăng am ngoại tập ghi: “Long sinh cửu tử bất thành long, thất viết Nhai Tí, tính hiếu sát, cố lập ư đao hoàn.” Rồng sinh được chín con, chẳng con nào là rồng, con thứ bảy là Nhai Tí, tính thích giết chóc, nên thường đứng ở cườm đao. Một vài sách sử miêu tả, Nhai Tí giống con chó sói có sừng rồng.

Hai sừng mọc dài dọc về phía lưng, ánh mắt dữ tợn, thích đánh nhau giết chóc. Vì vậy, người ta thường tạc hình nó trên binh khí như: cán đao, cườm kiếm, đầu búa, đầu côn… Vừa để trang trí, làm đẹp mắt và có ý nghĩa trang trọng. Vừa biểu thị ý nghĩa hiếu chiến, hiếu sát của loài này, hàm ý tăng tính uy hiếp sát thương của binh khí.

Ngoài ra nó còn ngụ ý thị uy, làm tăng thêm sức mạnh và lòng can đảm của các chiến binh nơi trận mạc.
Ngày nay, chúng ta chỉ còn thấy chúng trên những binh khí cổ, đồ vật phong thủy và trong phim cổ trang,…

8. Tiêu Đồ

Tiêu Đồ là loài thích sự kín đáo, hình dạng giống con ốc cuộn tròn lại, không thích có người khác xâm nhập lãnh địa của mình. Có lẽ Tiêu đồ là hình tượng xuất phát từ ý tưởng loài ốc mỗi khi thu mình vào vỏ. Vì thế, người ta thường khắc hình nó trên cánh cửa ra vào, hoặc trang trí nắm đấm cửa.

Ngụ ý cửa phải kín đáo, răn đe kẻ lạ muốn xâm nhập, giữ an toàn cho chủ nhà. Ngày nay, vẫn có thể bắt gặp hình ảnh Tiêu Đồ  ở 1 số công trình, kiến trúc cổ…

9. Toan Nghê

Toan Nghê còn được gọi là Kim nghê, Linh nghê. Hình dạng nó như con sư tử, đầu rồng, có sách lại cho rằng nó là loài ngựa hoang. Nó thích ngồi yên, lại thích khói lửa nên được đúc làm vật trang trí trên nắp lò đốt trầm hương. Ngụ ý mong muốn lò hương luôn được đốt và hương trầm luôn tỏa ngát.

Sách Mục thiên tử truyện ghi: “Toan nghê dã mã, tẩu ngũ bách lí”. (Toan nghê là loài ngựa hoang, chạy được năm trăm dặm).

Sách Thục viên tạp kí của Lục Dung ghi rằng: “Kim nghê, kì hình tự sư, tính hiếu hỏa yên, cố lập vu hương lô cái thượng.” (Kim nghê có hình thù tựa như sư tử, tính thích lửa khói, nên thường đứng ở trên nắp lư hương).

Tỳ Hưu:

Trong một vài dị bản về Long Sinh Cửu Tử, xuất hiện một linh vật là Tỳ Hưu (nhiều người còn gọi là Kỳ Hưu, Tỳ Ngưu, Tu Lì, Tu Lỳ…). Trong các dị bản này, Tỳ Hưu là con út của Rồng. Khi sinh ra đã có dị tật là không có hậu môn, miệng lại rộng và chỉ ăn vàng ngọc châu báu nên hình ảnh con Tỳ Hưu gắn liền với ý nghĩa hút tài lộc vào mà không thải ra bao giờ.

Đây là một linh vật rất ý nghĩa là hiệu nghiệm, thường được giới kinh doanh sử dụng để hút tiền tài về cho gia chủ. Nên Phong Thủy Hải Đăng xin mạn phép viết riêng một bài về Tỳ Hưu. Bạn có thể đọc ở link sau:

Bài viết trên đây được tổng hợp kiến thức từ nhiều nguồn:

[1] Th.S Nguyễn Ngọc Thơ – Đại học Khoa học Xã hội – Nhân văn – ĐHQG.

[2] Bảo tàng Lịch sử Quốc gia – National museum of Vietnamese history.

[3] Giới am lão nhân mạn bút (戒庵老人漫筆) – Lý Hủ.

[4] Thăng am tập (升庵集) – Dương Thận.

[5] Thục viên tạp kí (菽園雜記) – Lục Dung.

[6] Bảo tàng lịch sử Việt Nam

Trả lời

×
×

Cart